Genetiği Değiştirilmiş Bebek Yapmak Neden Yasak?

Bilim Biyoloji Genetiği Değiştirilmiş Bebek Yapmak Neden Yasak?

Bu yazıyı 2 Dakika içinde okuyabilirsiniz.Çinli bilim insanı He Jiankui, 2018’in Kasım ayında ilk kez genetik müdahalede bulunulmuş insan bebeklerinin doğduğunu ilan etti. Fakat bu çalışmanın hakemli bilimsel bir dergide yayınlanmamış ya da bağımsız genom testi ile doğrulanmamış olması, çalışma ile ilgili birçok tartışmaya sebep oldu.He HIV’nin hücreleri enfekte etmek için kullandığı genetik yolu, embriyolarda devre dışı bırakarak AIDS hastalığına bağışıklığı bulunan bebekler doğmasını sağlamış oldu. He bebeklerin DNA dizilemesinin gerçekleştirildiğini, genetik müdahalenin başarılı olduğunu ve sadece hedef genin değiştirildiğini söyledi. Çinde 2003’te çıkarılan bir düzenlemeyle insan embriyosunda genetik değişikliğin yasaklanmıştır. 2003’te çıkan söz konusu düzenleme, insan embriyosu üzerinde sadece araştırma amaçlı deney yapılabileceğini ancak embriyonun büyüme süresinin 14 günü geçemeyeceğini belirtiyor.

Türkiye’nin üyesi olduğu Avrupa Konseyi’nin Parlamenter Meclisi’nde kabul edilen iki ayrı tavsiye kararında, canlı iken ya da öldükten sonra, üzerinde araştırma yapmak için embriyo yaratılmasının yasaklanması istenmiştir. (BİYOETİK)

İnsan embriyolarının bilimsel araştırmalar için kullanılmasıyla ilgili etik sorunlar mevcuttur. (Etik:Çeşitli meslek kolları arasında tarafların uyması veya kaçınması gereken davranışlar bütünü.[TDK]) 

- Reklam -

Bu noktada belirli sorunlar mevcut:

  • “Ne yapılmalıdır? Neye nereye kadar izin verilebilir? Yapılması mümkün olan her şey yapılmalı mıdır, yoksa bir sınırlama getirilecek midir?Nasıl?”
  • “Başka sorularsa bu verilecek kararların temellendirilmesiyle ilgilidir. Gerekli olan ile olmayan, izin verilebilir olan ile olmayan arasındaki sınır nasıl temellendirilebilir? Neyin yasaklanması nasıl temellendirilecektir? Ya da yapılaması mümkün olana izin vermek nasl temellendirilecektir vs. “
Biyoetik üzerine çalışmalar yürüten İngiliz Nuffield Konseyi, doğmamış bir bebeğin genlerinde düzeltme yapılabilmesinin etik açıdan kabul edilebilir olabileceğini açıkladı.
Genlere CRISPR (Düzenli aralıklarla bölünmüş palindromik tekrar kümeleri) ile müdahale ediliyor. 

Ciddi cezalarla yüz yüze olan He Jiankui, Kasım ayında tüp bebek tedavisi yöntemiyle dünyaya gelen ikiz kız bebeklerin DNA’larını, CRISPR-Cas9 olarak bilinen bir teknolojiyle değiştirdiğini açıklamıştı.

CRISPR-Cas9 sistemi, DNA’da değişiklik (mutasyon) yaratan iki molekülden oluşur. Cas9 enzimi: Genomun belirli yerlerinden iki DNA iplikçiğini kesebilen “biyolojik makas” görevi görür. Böylece DNA parçaları eklenebilir veya çıkarılabilir. (Restriksiyon enzimi). Diğer molekül Rehber RNA, (bir RNA parçası): Daha uzun bir RNA iskeletin içindeki, önceden tasarlanmış küçük (yaklaşık 20 bazlık) bir RNA diziliminden oluşur. Uzun RNA iskeleti DNA’ya bağlanır ve önceden tasarlanmış dizilim Cas9’un genomun doğru noktasına gitmesine rehberlik eder. Böylece Cas9 enzimi doğru yerleri keser. Rehber RNA, DNA’daki belirli bir dizilimi bulup bağlanmak için tasarlanır. Rehber RNA, genomdaki hedef DNA diziliminin bütünleyici RNA bazlarına sahiptir. Bunun anlamı, en azından kuramsal olarak, rehber RNA’nın genomda sadece hedef dizilime bağlanacağı demektir. Cas9 rehber RNA’yı izleyerek, DNA’da ilgili yere gider ve DNA’nın iki iplikçiğinde de kesik oluşturur. Bu aşamada hücre DNA’nın hasar gördüğünü fark eder ve onarmaya çalışır. Bilimciler DNA onarım mekanizmasını kullanarak, ilgilendikleri hücrenin bir ya da birden fazla geninde değişiklik yapabilirler.

 

- Reklam -

Kaynaklar ve referanslar


Creative Commons Lisansı Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Paylaşacaksanız Atıf'ta bulunmanız gerekir. Ticari amaçla kullanamazsınız.
Doğukan Sahilhttps://www.altinsikke.com/dogukansahil/
AltınSikke Popüler Bilim,Tarih ve Sanat'ın kurucusu ve yazarı. Genetik ve Biyomühendis.

Banksy (?)

Kasım Merkür’ün Güneş önünden geçişi, 05/06 Ocak Parçalı Güneş Tutulması, 21 Ocak Tam Ay Tutulması, 02 Temmuz Tam Güneş Tutulması, 16/17 Temmuz Parçalı Ay Tutulması ve 26 Aralık Halkalı Güneş Tutulması gerçekleşecek.

Genetiği Değiştirilmiş Bebek Yapmak Neden Yasak?

Çinli bilim insanı He Jiankui, 2018’in Kasım ayında ilk kez genetik müdahalede bulunulmuş insan bebeklerinin doğduğunu ilan etti. Fakat bu çalışmanın hakemli bilimsel bir...

Atina Okulu – Raffaello Sanzio

Raffaello Sanzio tarafından 1509-1511 yılları arasında Vatikan'da Stanza della Segnatura'da yapılmış (500x770cm) fresk. Atina Okulu